Paano I-Report ang Scam Agent at Saan Humingi ng Tulong

Unang 30 minuto: ano ang uunahin

1. Itigil ang lahat ng padala. Huwag nang magbayad ng kahit anong 'release fee', 'tax' o 'refund fee'.
2. Huwag i-block agad ang scammer at huwag burahin ang chat. Kailangan mo ang usapan bilang ebidensya.
3. Kung nagbigay ka ng OTP o MPIN, palitan agad ang MPIN at tingnan ang mga naka-link na device sa wallet.
4. Kung nagbigay ka ng password ng casino account, palitan ito mula sa tunay na site.
5. Mag-report sa e-wallet sa loob ng app habang sariwa pa ang transaction.

Anong ebidensya ang iipunin

• Screenshot ng buong usapan, kita ang username o number ng kausap at ang petsa.
• Link o username ng profile, page, group o channel. I-copy ang mismong link, hindi lang ang pangalan.
• Resibo ng bawat padala: reference number, halaga, petsa, oras, at pangalan at number ng tumanggap.
• Address ng website na pinag-loginan mo, kung mayroon.
• Anumang file o app na ipinadala sa iyo. Huwag buksan; itala lang ang pangalan.
• Maikling salaysay na sunod-sunod: kailan nagsimula, ano ang ipinangako, magkano ang naipadala.

I-save ang mga ito sa isang folder at mag-backup sa email mo. Madalas burahin ng scammer ang account niya, kaya mahalaga ang screenshot habang nakikita pa.

Kung sa tawag nangyari ang panloloko, itala ang number na tumawag, ang oras, at ang eksaktong sinabi habang naaalala mo pa. Kung may ipina-install sa iyo na app, isulat ang pangalan nito bago i-uninstall.

Saan magre-report at ano ang aasahan

Walang nakalagay na phone number sa talahanayan dahil dapat mong kunin ang contact sa opisyal na website o app ng bawat isa. May scam-reporting hotline din ang gobyerno, ang 1326 ng Cybercrime Investigation and Coordinating Center; tiyakin ang detalye sa opisyal na site ng ahensya bago tumawag.

Paano mag-report sa e-wallet

1. Buksan ang app at pumunta sa Help o Help Center.
2. Piliin ang kategoryang tungkol sa scam o unauthorized transaction.
3. Ilagay ang reference number, halaga, petsa at number ng pinadalhan.
4. Ilakip ang mga screenshot.
5. Itala ang ticket number na ibibigay sa iyo at bantayan ang sagot sa app o email.

Huwag tumawag sa 'hotline' na ipinasa ng kahit sino sa chat, kahit mukhang opisyal ang nagpadala. Maraming biktima ang nadodoble ang lugi dahil sa pekeng helpline.

Paano mag-file sa PNP o NBI

Puwedeng lumapit nang personal sa opisina o gamitin ang online na paraan ng pagre-report na nakalagay sa opisyal na website ng PNP Anti-Cybercrime Group at ng NBI. Dalhin ang valid ID, ang naka-print o naka-save na ebidensya, at ang salaysay mo. Hingin ang reference o blotter number ng reklamo. Kahit maliit ang halaga, may silbi ang report: napagdudugtong ng mga awtoridad ang magkakaparehong reklamo laban sa iisang account.

Mababawi pa ba ang pera

Walang kasiguruhan. Kapag mabilis ang report at hindi pa nailalabas ng scammer ang pera, may tsansang ma-hold ito ng wallet provider ayon sa sarili nilang proseso. Kapag nailipat na, mahirap na. Kaya inuuna ang report sa wallet kaysa sa lahat. Huwag umasa sa pangako ng kahit sinong nagsasabing siguradong mababawi.

Mag-ingat sa pangalawang scam

Pagkatapos mong mag-post na na-scam ka, asahan mong may lalapit na 'recovery agent', 'hacker' o 'abogado' na kayang bawiin ang pera kapalit ng bayad. Scam din iyon, at madalas iisang grupo. Walang lehitimong ahensya ang naniningil para tanggapin ang reklamo mo. Huwag ding i-post sa publiko ang number at username mo.

Paano makilala ang scam agent sa susunod

• Siya ang unang nag-message, o sumagot siya sa reklamo mo sa comment section.
• Pinagpapadala ka sa personal na GCash o Maya number.
• Humihingi ng OTP, MPIN o password.
• May 'fee' bago ma-release ang panalo.
• Nangangako ng siguradong panalo, fixed match o predictor.
• Nagmamadali at ayaw kang makipag-usap sa support sa loob ng site.

Kung nahihiya kang mag-report

Karaniwan ang hiya, at iyon ang inaasahan ng scammer. Hindi ka nag-iisa at hindi sukatan ng talino ang mabiktima; sanay at organisado ang mga gumagawa nito. Makakatulong ding kausapin ang isang kapamilya o kaibigan. Kung ang pinagmulan ng lahat ay ang paghahabol sa talo, basahin ang responsible gaming page. Walang access ang JILIVIPPH7 sa account ninuman at hindi kami nag-aalok ng recovery.